‘Veel mensen weten niets van asbest’

BARNEVELD Al gaat het verbod op asbestdaken pas in 2024 in, wacht niet te lang met het verwijderen van asbest. Die oproep deed Gelders gedeputeerde Bea Schouten vorige week. Dick Rozendaal van Vink BV hoopt dat overheden en onderwijsinstellingen zelf de kwestie ook serieus nemen.

Edward Doelman

Dick Rozendaal werkt als coördinator kwaliteit, arbeidsomstandigheden en milieu (KAM) en veiligheidskundige bij Vink, dat bij veel sloopprojecten op asbest stuit. Ook in de verwerking speelt het Barneveldse bedrijf een voorname rol. Het gesaneerde asbest wordt dubbel verpakt in folie en door veel asbestverwijderaars aangeboden aan de afvalverwerking aan de Wencopperweg. ,,Met asbest hebben we een product toegepast dat we op dit moment niet op een duurzame wijze kunnen afbreken of hergebruiken”, weet Rozendaal.

 

Om maar even met de basis te beginnen: Wat weten we eigenlijk van asbest?

,,Asbest is een delfstof, een natuurproduct met een paar belangrijke kenmerken: sterk, vuurbestendig, goedkoop ook. Al die eigenschappen zijn heel belangrijk geweest in de wederopbouw van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Veel daken en schuren zijn opgebouwd uit cement, vermengd met asbestvezels. We hebben ons land voor grote delen weer opgebouwd uit asbest.´´

 

Veel mensen zullen zich vooral druk maken over het feit dat asbest kankerverwekkend is.

,,Ja, dat is natuurlijk ook waar. Een asbestvezel kan tot de longen doordringen, waar door celdeling uiteindelijk een tumor kan ontstaan, soms wel dertig of veertig jaar later. Ondanks zo’n lange ‘incubatietijd’ kunnen doktoren vandaag de dag vaststellen dat ingeademde asbestvezels de boosdoeners zijn. Het is daarom niet verwonderlijk dat men in 1993 het bouwen met asbest verboden heeft. Aan de andere kant moeten we ook niet doorslaan. Ten eerste is asbest veelal hechtgebonden aanwezig, bijvoorbeeld in cement, waarmee de kans op het vrijkomen van vezels kleiner is. Daarnaast is het zo dat niet alle vrije vezels ingeademd kunnen worden. Het probleem met asbest is echter dat grote vezels en vezelbundels blijvend kunnen splitsen en uiteindelijk wel inadembaar worden en een risico vormen.´´

 

Hoe kijkt u tegen het verbod op asbestdaken aan, dat ingaat in 2024?

,,Ik denk dat het eerst handig is om het verschil aan te geven. Het verbod is dus niet van toepassing op inpandige toepassingen. Pakkingen bij installaties, achter openhaarden of geizers; asbest is ook verwerkt in veel apparatuur die in elk willekeurige huishouden te vinden zijn. Als open haarden gedemonteerd worden, kan het ook vrijkomen. Dat weten veel mensen vermoedelijk niet.´´

 

Ik dacht inderdaad eerder aan asbesthoudende golfplaten op veel boerenschuren en industrieterreinen.

,,Daar is het verbod dat ingaat op 2024 ook op van toepassing. In Nederland liggen inderdaad nog ontzettend veel asbestdaken, waar het asbest binnen nu en zeven jaar vanaf moet. Dat lijkt nog ver weg, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het tempo van de asbestverwijdering omhoog zou moeten. Er zijn op dit moment nog meer daken dan capaciteit. Voor asbestverwijderingsbedrijven is er de aankomende jaren nog voldoende te doen.´´

 

Is het verbod in 2024 haalbaar?

,,Dat ligt er de komende jaren aan. Ik heb het ook niet helemaal in kaart, maar ik ben ervan overtuigd dat er wel een inhaalslag gemaakt moet worden. Wat we verder wel zien is dat op het verbod ook aangestuurd wordt, bijvoorbeeld door verzekeringsmaatschappijen. Ligt er na 2024 nog asbest op je dak, dan ben je niet meer verzekerd.´´

 

Boeren en ondernemers moeten dus investeren in asbestsanering?

,,Zo is het, maar ze investeren hiermee ook in duurzaamheid. Ik denk dat iedereen dat graag wil, maar het is een kostbare aangelegenheid, omdat het technisch en arbeidsintensief werk is. De regelgeving is heel scherp. Logisch natuurlijk, want de veiligheid en gezondheid van werknemers zijn in het geding.´´

 

Hoe werkt het dan in de praktijk?

,,Als wij bij de sloop van een pand op asbest stuiten of er een vermoeden van hebben, schakelen we een externe partij in, die onderzoek doet en dat vervolgens wel of niet vaststelt.

De medewerkers die vervolgens aan de slag gaan, moeten een pak dragen waarmee alle contact tussen hun lichaam en de oppervlakte voorkomen wordt. Via een speciaal masker kan er geademd worden met schone lucht. De procedures eromheen zijn nog scherper. Is iemand klaar, dan doet hij het pak uit in een speciale cabine. Vervolgens wordt er gedoucht en mogen zij hun eigen kleding weer aan. Ook voor een koffiepauze of de schaft wordt dezelfde procedure gevolgd. Asbestverwijderaars douchen gemiddeld zo’n drie tot vier keer op een werkdag.´´

 

Nu begin ik ook te begrijpen dat het een kostbaar verhaal is.

,,Precies, dat is bijvoorbeeld een obstakel voor veel boeren, die het de afgelopen jaren al flink voor de kiezen kregen. Niet alleen zijn de marges in de veehouderij naar beneden gegaan, ook hebben ze geïnvesteerd in bijvoorbeeld dierenwelzijn.

Als je dan nog een flinke stal met een oppervlakte van 10.000 vierkante meter met asbestdak hebt, dan kun je je wel indenken dat het kostenplaatje hoog is. Om die reden worden die investeringen misschien uitgesteld. Ook stoppen veel boeren ermee. Het is dan de vraag wat er met het asbestdak gaat gebeuren. Een mogelijkheid is om het asbestdak te verwijderen en daarna zonnepanelen te plaatsen.´´

 

Maar er is ook een subsidiepot van het Rijk. Is dat voldoende?

,,Van die subsidies wordt inderdaad veel gebruik gemaakt. De pot raakt langzaam leeg. Wie er nu een beroep op doet, kan vermoedelijk pas volgend jaar aanspraak maken op de subsidie, simpelweg omdat voor 2017 inmiddels al een beroep gedaan is op het beschikbare budget. Het gaat hard.´´

 

Wat is de rol van de gemeente en provincie in dit verhaal?

,,Ik zie een paar rollen, die nu nog niet zo actief worden opgepakt, behalve dan dat de provincie vorige week voor de kwestie waarschuwde. Daar is op zich niets mis mee, maar zij heeft ook een sleutel in handen voor dit thema. Bijvoorbeeld op het gebied van voorlichting naar bedrijven en particulieren. Veel mensen weten weinig of niets van asbest. Wie per ongeluk een oude en verweerde plaat in een schuurtje uit een hoek vandaan trekt, kan in één klap ervoor zorgen dat de asbestdeeltjes zich gaan verspreiden in het schuurtje, met alle risico’s die erbij horen. In die voorlichting zie ik een duidelijke rol weggelegd voor overheden.

Een ander thema is de aanwas van medewerkers in de sector. Die ligt laag, onder meer door het negatieve imago dat aan het werk kleeft en de bijna onhaalbare eisen. Maar asbestverwijdering is mooi en veilig werk, ook voor de gezondheid. Verwijderaars lopen minder risico dan iemand die naast een verweerd schuurtje woont waar asbestdeeltjes vrij spel hebben. Dat is geen onzin, maar daar ben ik echt van overtuigd. Willen we al het asbest op tijd verwijderd krijgen, dan moeten we met z’n allen het beroep hip maken. De juiste voorlichting op scholen en in de maatschappij is dus belangrijk, liefst nog zo snel ook. Want alleen met meer mensen is het mogelijk om Nederland binnen de gestelde termijn veiliger te maken.´

Bron: http://barneveldsekrant.nl/zakelijk/veel-mensen-weten-niets-van-asbest-221513